Klarnecista w marszu

Legionową fazę twórczości Gottlieba można interpretować jako okres samoświadomego ograniczania nowoczesnej formy, ukształtowanej przed wybuchem I wojny światowej. W warunkach bojowych artysta z zacięciem rasowego wojennego reportażysty zajmował się przede wszystkim portretowaniem towarzyszy broni, a także życia codziennego legionowego wojska, wykorzystując do tych celów świetne opanowanie medium rysunkowego i graficznego. Podporządkowywał wówczas swój warsztat specyfice chwili i wymogom legionowych mecenasów. Szukał formy tyleż czytelnej, co i sugestywnej.

Chorąży Józef Andrzej Teslar, poeta-legionista portretowany przez kilku artystów (w tym i Gottlieba, który zadedykował mu jedną z prac) porównywał rysunki Gottlieba do legionowych portretów autorstwa Jana Rembowskiego, sympatyka Legionów, przyjaciela Gottlieba z Grupy Pięciu: „Rembowski i Leopold Gottlieb poszukiwali w szeregu rysunków typu żołnierza polskiego pomiędzy legionową rzeszą. Ale kiedy Rembowski patrzy z pewnym religijnym nieomal sentymentem na portretowane przez siebie twarze, poprzez idealistyczne namaszczenie wypowiadając ich wyższą duchową siłę, Gottlieb właśnie ekspresją swego rysunku i wyrazów ostro rysowanych typów i masek, dochodzi w sile do buty i brutalności". Józef A. Teslar, Sztuka wobec Legionów (z powodu warszawskiej kwietniowej Wystawy), „Wieś i Dwór. Ilustracja Polska" 1917, z. 4–5.

Artur Tanikowski [w:] Leopold Gottlieb (katalog wystawy), Wejman Gallery, Warszawa 2018, s. 18-19