Portret malarza Efraima Mandelbauma (Ephraïma Mandela)

Uwieczniony na portrecie Efraim Mandelbaum (1884-1943) był polskim malarzem żydowskiego pochodzenia. Od 1905 roku studiował pod kierunkiem Józefa Mehoffera i Leona Wyczółkowskiego na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1925 na stałe przeprowadził się do Paryża. W towarzystwie Mojżesza Kislinga i Tadeusza Makowskiego wystawiał na Salonach paryskich – tam zetknął się z kręgiem École de Paris, a więc prawdopodobnie również z Leopoldem Gottliebem. 

Wiele mroku jest w portrecie Mandelbauma – ciemne otoczenie i burgundowy strój malarza sprawiają, że obraz budzi niepokój podobny do tego, który można odczuć w gęstym lesie o zmierzchu. Być może to właśnie tę porę – zmierzch – Gottlieb chciał tu ukazać. Ostatnie, choć już słabe, strumienie światła padają na to, co najważniejsze – twarz artysty i jego dłonie. Nie ma przy sobie żadnych malarskich atrybutów, ale skupiony zza okularów wzrok daje wrażenie następującego procesu artystycznego w jego zalążkowym – bądź przeciwnie, krańcowym – stadium. 

Mandelbaum z portretu sprawia wrażenie śpiącego, zapadniętego w fotelu z zamkniętymi oczami. Jego oczy nie są jednak zamknięte – gdy oglądający przybliży twarz do twarzy malarza, zauważy, że są jedynie przymrużone; bacznie obserwują.